arama

Cisimler Uzayda Nasıl Hareket Eder?

cisimler uzayda nasıl hareket edebilir
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Emre Çelen

Cisimler Uzayda Nasıl Hareket Eder?

Cisimler hareket ettikçe yer değiştirirler. Cisimler, hareket ediyorlarsa hareketli cisim, etmiyorlarsa hareketsiz cisim olarak ikiye ayrılırlar.

Hareket Türleri

Biz farkına varmasak bile cisimleri hareketli olabilir. Buna bulutların gökyüzünde sürekli hareket halinde olması örnek verilebilir. Lavların yavaş hareketi, yağmurun yağarken düşey hareketi cansız varlıkların hareket eylemine örneklerdir. Kıtalar kaymaktadır, üzerindeki canlılar sürekli hareket halindedir. Her kıta farklı şekilde ve yılda 5 ile 10 cm aralığında değişkenlik göstererek hareket ederler. Bunların dışında gezegenler de kendi etraflarında ve başka gök cisimlerinin etrafında olmak üzere iki çeşit hareket yaparlar. Uzayda sadece gezegenler değil, meteorlar, astreoitler gibi gök cisimleri de hareketlidir. Dünya’ya düşen bu gök cisimleri her gün Dünya’nın kütlesini biraz daha arttırırlar. Ay, kendi çevresinde ve Dünya’nın çevresinde döner. Dünya, kendi çevresinde ve Güneş’in çevresinde döner. Güneş ise kendi etrafında ve Samanyolu’nun merkezinin çevresinde döner. Yıldızlar da Güneş’in hareketini tekrarlarlar ve sürekli hareket halindedirler. Cisimler, yörüngelerini takip ederek hareket ederler. Düzgün doğrusal hareket ve dairesel hareket olmak üzere iki tür hareket çeşidi bulunur.

uzayda hareket türleri nedir

uzayda hareket türleri

Hız

Cisimler hareket ettikçe, ettikleri süre boyunca yol alırlar. Bu süre içinde alınan yola hız denir. Uzay cisimleri Dünyadaki cisimlere göre daha hızlıdırlar. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönüş hızı, ekvatorda yaklaşık olarak 1650 km/sa iken Güneş’in etrafındaki dönüş hızıysa yaklaşık olarak 107. 000 km/sa’tir.

Kuvvet ve Hareket

Cisimlerin hareketi onlara etki eden kuvvetler sayesinde olur. Bu ikisinin arasındaki ilişkiyi ilk olarak Galileo Galilei bulmuştur. Yasalar haline getiren isim ise Isaac Newton’dır. Kuvvet, bir cismin hareketliliğine sebep olan, şekil değiştirmesine neden olan veya var olan hareketinde değişikliğe sebep olan etkidir. Kaynaklarına göre isimlendirilirler. Sürtünme kuvveti en önemli örnektir. Uzaydaki cisimlere herhangi bir kuvvet etki etmezse, eğer ilerliyorsa sonsuza dek ilerleme hareketine devam edecektir. Kuvvetlerin kendisini etken olarak göremeyebiliriz ancak yaptıklarını gözlemleyebiliriz.

Newton’ın Hareket Yasaları

  1. Hareket Yasası: Duran ya da ilerleme yapan bir cisme herhangi bir kuvvet uygulanmadığı takdirde cisim hareketine olduğu gibi devam eder. Ancak duran cisme herhangi bir kuvvet uygulanırsa cisim ya hareket eder ya da şekli değişir. Sabit hızla zaten hareket ediyorsa gittiği yönde kuvvet uygulanmışsa hızı artarken aksi yönde uygulanmışsa hızı azalır.
  2. Hareket Yasası: Cisimler birbirlerine kuvvet uygulayabilir, buna etki denir. Karşılıklı uyguladıklarında bu tepki olur.
  3. Hareket Yasası: Bir cisim ötekine bir kuvvet uyguladığında diğer cisim de ona aynı büyüklükte ancak ters yönde bir kuvvet uygular. Günümüzde roketler bu tepki kuvveti prensibiyle hareket eder.