arama

Para Politikası Araçları

para politikası
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Emre Çelen

Para Politikasına Dair Genel Bilgiler

Genel itibar ile para politikası, ekonomideki para arzını kontrol eden kurum bulunmaktadır. Yani merkez bankasının finansal anlamdaki aldığı kararların piyasalarda kabul edilip uygulanması olmaktadır. Bunun yapılmasındaki asıl amaç milli gelirin maksimum seviyeye ulaştırılmak istenmesinden kaynaklanmaktadır. Bunun ile birlikte işsizliği azaltmak ve fiyatlar genel düzeyine ulaşmak da hedefler arasında ye almaktadır. Türkiye’de para politikası merkez bankası tarafından yürütülürken yabancı ülkelerde parasal yönden iktidarı elinde bulunduranlar tarafından yürütülmektedir. Bu para arzının da yürümesi için bir takım araçlar yer almaktadır. 5 ana başlık altında bunlar da incelenmektedir.

Bu Araçların Genel Özellikleri

İlk araç olarak açık piyasa işlemleri ortaya çıkmaktadır. Bu sayede merkez bankası para arzını kendi istediği düzeyde tutma imkanına sahip olmaktadır. Devlet, uzun vadeli borçlanma ihtiyaçlarına set olması amacı ile devlet tahvili çıkarmaktadır. Açık piyasa işlemlerinde bu devlet tahvillerinin merkez bankası tarafından alım satımı yapılmaktadır. Alınan her tahvil para arzının da yükselmesine sebep olmaktadır. Tahvil alımı devlet ve merkez bankası kontrolünde bulunmaktadır. Tahvil alımının şartları da merkez bankası tarafında belirlenmektedir. Bu sebep ile ticari amaçlı bankaların kontrolü de merkez bankası himayesinde olmaktadır.

para politikası merkez bankası arasındaki ilişki

para politikası merkez bankası

Bir sonraki araç ise döviz işlemleri olmaktadır. Yabancı paralar nezdinde ulusal paranın değeri belirlenmektedir. Finansal piyasa durağanlaştığı zaman Merkez Bankası müdahale ederek döviz alım satımı yapmaktadır. Eğer merkez bankası döviz satıyor ise piyasada bulunan para miktarında da azalma meydana gelmektedir. Çünkü döviz kuru düşmektedir. Döviz alınması ile de para arzı otomatik olarak yükselmektedir.

Bu araçlar içinde diğer önemli olanı da reeskont oranlarındaki durum olmaktadır. Reeskont eldeki senedin bir bankadan diğerine iskonto ettirilmesi manasına gelmektedir. Fakat bankalar verdikleri kredi alacaklarına karşılık senetleri bazen merkez bankasına reeskont yapmaktadır. Bu durumda da piyasadaki para arzının yükselme durumu meydana çıkmaktadır. Bu bağlamda merkez bankası faiz oranını da kendisi belirlediği için piyasadaki genel faiz oranını da belirlemiş olmaktadır. Bu politika ile birlikte ise hem faiz oranı hem de para arzında yükselme meydana gelmektedir.

Rezerv oranınında ki durum da bir diğer para politikası aracı olmaktadır. Yatırımcılara güvence sağlamak, mali noktada sıkıntı olmaması amacı ile merkez bankası bankalara ellerinde mevduatları rezerv olarak tutmasını istemektedir. Bu da bankalardaki likidite durumunu belirlemektedir. Rezerv oranının düşmesi para miktarını etkilemektedir.

Son olarak ise kredi miktarı olmaktadır. Kredi miktarı belirtilen seviyenin üstüne çıkınca dengelemek amacı ile merkez bankası tarafından sınırlama gelmektedir.

 

  • Stagflasyon Nedir? Stagflasyonla Mücadele Yöntemleri | Bilgili Abi
    3 hafta önce

    […] daha detaylı açıklamalarını bulabilirsiniz bunlar “Para Politikası Araçları” ve “Para Politikası ve Maliye Politikası Arasındaki Farklar” […]

    0
    yorum beğen
  • Mehmet Can
    1 ay önce

    Hali hazırda bizim Merkez Bankasının yaptığı da bu şekilde bir müdahale sanırım. Doların 5tl sınırına ulaştığı dönemde böyle bir müdahaleyle ciddi bir aksiyon alınmıştı

    0
    yorum beğen