arama

Rıza Tevfik Kimdir?

Rıza Tevfik
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Emre Çelen

Rıza Tevfik Hayatı

Birçok kimlik ile tanınan Rıza Tevfik özellikleri arasında politikacı, şair, doktor, pehlivan ve filozof olarak özellikleri ile nam salmış birisidir. 1869 yılında şu an günümüzde Bulgaristan toprakları içerisinde bulunan Edirne’nin bir kasabası olan Cesir’de dünyaya geldi. Hayatı boyunca üstüne gelen zorluklardan kaçmayıp onlar ile mücadele eden yapısı ve bilgiye duyduğu merakın yanı sıra, birçok sanat alanında kendini göstermiştir. Özellikle lisan konusunda kendini ileri düzeylere taşımayı başarmıştır. Sekiz farklı dili konuşması, okuması ve yazabilmesi lisan konusunda ne kadar başarılı olduğunu göstermektedir.

Tüm bu özelliklerinin yanı sıra Rıza Tevfik kendisini daha rahat hissettiği ve zevk aldığı filozofluk sıfatını kullanmayı tercih etmiş ve her zaman bu kimliğini imza olarak kullanmıştır.
Yaşantısı renkli ve çoğu zaman zorlukların üstesinden gelen şairin nasıl bir yaşama dahil olacağı sanki alnına çizilmiş gibiydi. Memleketi Sultaniye okulunda öğretmenlerinin ilgisini çekmeyi basarmış fakat yaptığı yaramazlıklardan ötürü okul yönetimi ile arası limonidir, 2 yıl sonra eğitim hayatını yarıda bırakıp babasının yanına Gelibolu’ya taşınmıştır. Rıza Tevfik kişilik itibari ile çoğu otoriter gücü elinin tersi ile itmiş ve baskın gelen güçlere karşı her zaman mücadeleci birisi olmuştur.

Yenemeyeceğiniz bir otorite sizi hırpalar, yumruklar karşı tarafı deviremiyorsa sizi yoruyor demektir

sözünü söylemekten hiçbir zaman geri durmamıştır. Tüm bu baş kaldırmaları, dik kafalılığı ve otoriter güçlere boyun eğmemesi ona farkında olmadan zararlar getiriyordu. Bu durum ondaki şairliği ortaya çıkarmış olsa da bu eğlenceli ve güzel günleri çok uzun sürmeden babası onu Gelibolu Rüştiyesi’ne kaydettirecektir. Her ne kadar eğitim hayatından kaçmak için fırsat kollasa ve çeşitli taşkınlıklar sergilemiş olsa bile keskin zekâsı sayesinde okulu derece ile bitirir. Okulu bitirince Mektebi Mülkiye’ye kaydını yaptırır ve eğitim hayatına devam eder. 17 yaşında olmasına rağmen gazetelere yazılar göndermeye başlamış ve yazıları birçok okurun ilgisini çekmeyi başarmıştır.

rıza tevfik bölükbaşı kimdir

rıza tevfik bölükbaşı

Serbest eğitim anlayışını temel eğitim politikası olarak sürdüren bu okul imzası olarak kullandığı filozof imzasının temelini atmasında yardımcı olmuştur. Eğitim hayatının sonunda sınavlara girip yüksek başarılar sağlamış ve sınav sonucunda tıbbiye kazanarak ilk unvanını almayı başarmıştır. Doktorluk mesleğini sürdürürken siyasete merak sarmış ve girmiş, 38 yaşına vardığında ise İttihat ve Terakki cemiyetine girerek 1908 yılında Edirne mebusu olarak göreve atanmıştır. Balkan savaşının İttihatçılar nedeni ile çıktığına inanması ile cemiyet ile yol ayrılıklarına sebep olmuştur.

Sevr Antlaşmasının İmzalaması

Açık ortamlarda yüksek bir ses ile halka nutuk verdiği için bir polis memuru tarafından ihbar edilmiş ve kısa süreli olarak hapis cezası yemiştir, cezası bitip dışarıya çıktığında ise güreşe merak salmış ve spora olan ilgisi bu sayede günden güne artmıştır. Sonrasında savaş sürecine giren ülkede iktidara gelmiş ve Sevr antlaşmasına imza atmıştır. Rıza Tevfik öğrencilerin tepkileri neticesinde İstanbul Üniversitesinde ki hocalık görevine son vermiş 1922 yılında ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştır. Kahire’ye gitmiş ve orada 17 yıl boyunca yaşamını sürdürmüştür ve buradan Lübnan’a gelerek bir sürede burada yaşamını sürdürmüştür. 1943 yılında af çıkması ve yıllarca özlemini çekmiş olduğu Türkiye’ye geri dönmüş 1949’da yazmış olduğu şiirlerini Serab-ı Ömrüm adlı kitabında toplayarak Lefkoşa’da basmıştır ve aynı yılın aralık ayında hayata gözlerini yummuştur.

Yazımızın sonuna gelmişken sizlere Aşk ile Eğlenen Bir İşvebaz isimli şiirden bir dörtlük sunarak yazımı bitirmek istiyorum:

“Güzelim afetsin lakin ben sana
Divane olsam da aşık olmazdım.
Pek açık söylersem darılma bana
Aşık olsam bile sadık olmazdım.”