arama

Uyku Bozukluğu Nedir? Uyku Bozukluğu Hastalığı

uyku bozukluğu hastalığı ve uyku bozukluğu çeşitleri
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Emre Çelen

Uyku bozukluğu hastalığı kişilerin gündelik hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu yazımızda sizlere uyku bozukluğu çeşitleri ve uyku bozukluğu neden olur gibi soruların ve merakların cevaplarını detaylıca bir şekilde vermeye çalışacağız.

Hayatımızın önemli bir noktasında bulunan uyku, sosyal yaşantımızı ve hayatımızı sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için önem taşımaktadır.

Uyku bozukluğu hastalığı olan kişileri pratik bir şekilde üç temel grupta toplayabiliriz bunlar;

  • Uyumakta zorluk çekenler (İnsomnia)
  • Çok Uyuyanlar (hipersomnia)
  • Ve uykuda çeşitli fizyolojik, davranışsal bozukluk yaşayanlar(parasomnia)

Uyku Nedir?

Eylem olarak sadece gece ile sınırlı bir alanı etkilemeyen uyku, günün her saatinde sonuç veya sebep olarak belki fazla gerekli ilgiyi veremediğimiz bir yaşantı biçimidir. Uyku, vücudumuzun gün boyu yorulan ve yıpranan sinir sistemini onarıma aldığı, gün içinde edinilen bilgileri ayıklayıp depolanıp arşivlendiği, dış uyaranlara açık ve bireyin gelişimi ile ilgili oldukça işlevsel bir süreç olarak tanımlayabiliriz.

Bilim ve teknoloji uyku nedir gibi soruların cevabını açıklamak yolunda hızla ilerlemiş olsa da halen bazı açıklanamamış sorular ve cevaplar mevcuttur.

Uykuyu tanımlayabildiğimiz gibi bir uyku bozukluğu hastalığı olarak da karşımıza çıkan insomnia nedir ondan bahsedelim.

İnsomnia Uykusuzluk Nedir

İnsomnia Nedir

İnsomnia Nedir? (uykusuzluk)

Bir diğer adı ve çoğu uyku bozukluğu yaşayan kişilerin şikâyetçi olduğu uykusuzluk olarak da bilinir. İnsomnia nedir, uykuya dalma konusunda güçlük veya uykuyu sürdürmede problem yaşayan kişilerin çok yakından bildiği ve doktorlarından duymaya alışkan oldukları bir şikâyet türüdür. Toplumda her yaşta bulunan üç kişiden birinde görülen bu uyku bozukluğu hastalığı önemli bir sağlık problemidir.

Kaliteli bir uyku geçirmek için…

Yattığımız yerin ses ve ışık konusunda yalıtımları iyi olmalı, içeride herhangi bir elektronik eşya bulundurmamak da fayda sağlayacaktır. Oda içerisinde sizleri sakinleştiren ve dinlendirebilen bakmaktan zevk alacağınız renkler ile dekore edebilir ve böylelikle kendinizi daha rahat hissedersiniz.

Uyku için bazı sağlık üstüne blog sahipleri ve çoğu doktorun kaleminde okuyup gördüğüm bir öneri ise yatak odanızda yasemin, gardenya ve lavanta gibi bitkileri bulundurmanız sağlıklı bir uyku için vücudunuza etki yapabileceği yönünde.

Uyku bozukluğu çekiyorsanız geç saatlerde çay, kahve içmek yani kafein almanız uyku bozukluğuna neden olur.

uyku bozukluğu çeşitleri nelerdir

uyku bozukluğu çeşitleri

Uyku Bozukluğu Çeşitleri

Dissomnia : Dissomnia uyku bozukluğu çeken kişiler uykunun başlatılması veya sürdürülebilmesi sorunlarına (insomnia) ve çok fazla sayıda ya da yanlış yer ve zamanda uyuma (hipersomnia) ile ilişkili birincil uyku bozukluklarıdır. Bu tip hastalar genelde fazla uykuya ihtiyaç duyar, uyanırken zorlanırlar ve gün içerisinde uyuklamalar meydana getirirler.

Parasomnia : Uyku esnasında meydana gelen istenmeyen fiziksel aktiviteler olarak tarif edilebilir. Örnek ile açıklayacak olursak uyanıkken gayet normal bir şekilde gerçekleşen konuşma, hareket etme gibi davranışların uyku esnasında orta çıkması gibi düşünebilirsiniz.

Narkolepsi : Narkolepsi hastalığı, ani ve kontrol edilemeyecek şekilde olan uyku ataklarıdır. Hastalar herhangi bir zaman döngüsünde ve herhangi bir yerde günlük aktivitelerini gerçekleştirirken uykuya dalarlar.

Rem Uyku Bozukluğu: Narkolepside olduğu gibi birkaç dakikalığına da olsa bedenin hareket edemeyecek kadar yarı felç haline gelmesi olayına denir. Genel olarak görülme zamanları uykuya dalarken ya da uyanmak üzereyken gerçekleşir ve bu durumda kişi kesinlikle hareket etmek istese bile edemez, hiçbir ses çıkaramaz ve nefes almakta sorunlar yaşar.

Bu çeşitlerden en çok bilinen ve karşımıza en çok çıkan uyku bozukluklarından birisi olarak geniş bir yelpazede yer vermem gerektiğini düşündüğüm uyku apnesi konusuna geçebiliriz.

uyku apnesi sendromu nedir

uyku apnesi nedir

Uyku Apnesi Nedir?

Horlamanın neden olduğu en önemli uyku bozukluğu hastalığı sıralaması yapılsa ilk bire oynayabilir. Uykuda esnasında solunumun durması olarak ifade edilebilir, nefesin durması ve yüzeysel bir hale gelmesi anlamına gelen bu uyku apnesi gece boyunca defalarca (anormal bir yükseklik mevcut ise lütfen doktora başvurun) tekrarlayabilir. Uyku apnesi sırasında, üst solunum yolunun açık kalması ile görevli kaslarda gevşeme meydana gelir. Dil kökü, yumuşak damağın veya aşırı büyümüş bademciğin hava yolunu tıkaması sonucunda en az 10 saniye boyunca nefes alamama işlemine uyku apnesi denir.

Uyku Apnesi Nedenleri

Boğazdaki kasların havanın geçeceği kanalları kapatacak şekilde gevşemesi uyku apnesine neden olur. Üst solunum yolunda meydana gelen darlıklar çocukluktan itibaren, solunum yolunun yıpranmasına sebep olabilmekte ve buda uyku apne sendromu gibi büyük bir hastalığa neden olabilir.

Fazla kilolu olmak ve büyük bademciklere, geniz etine sahip olmak bile başlı başına uyku apnesi nedenleri arasında gösterilebilir.

Uyku apne sendromu olan kişilerde horlama, 3-4 kat daha fazla ve çok kaba, gürültülü bir şekilde gerçekleşir. Horlamanın dışında nefes darlığı, sık sık iç çekme, el kol hareketleri ile çırpınır vaziyette uyanmaya çalışma, sabah yorgun uyanmak ve sık ve uzun süreli gerçekleşen solunum durmaları uyku apne sendromu yaşayan kişilerde görülür.

Aslında doktorlar tarafından tam geçerli bir neden sayılmasa da istatistiksel olarak apne sendromlu hastaların %30-50’sini kapsayacak şekilde hipertansiyon görülmektedir. Yol yakınken bu tür sıkıntıları çekmeden doktora gitmenizde fayda var unutmayın her şeyin vaktinde telafisi varken sağlık hususunda bu geçerli değildir erken teşhis her zaman sizin için avantaj teşkil eder.

Uyku apnesi nedenleri anlatmışken son kez bu hastalığın belirtilerini sizlerle üstünden geçelim.

Uyku Apnesi Belirtileri

Bu belirtilerin en önemlisi uykuda solunumun durmasıdır ve diğer uyku apnesi belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Uyku sırasında yaşanan huzursuzluk
  • Horlama
  • Sık sık idrara çıkma isteği (uyku halinde)
  • Terleme
  • Ağız kuruluğu
  • Reflü
  • Tanıklı olarak solunum durmaları

Bunlara bağlı olarak baş ağrısı, unutkanlık, depresyon, konsantrasyon bozukluğu, sabah dinç uyanamama ve aşırı bir şekilde uykulu olmak ve yorgunluk uyku apnesinin gündüz gözlenebilen belirtileri arasındadır.

uyku bozukluğu nasıl tedavi edilir

uyku bozukluğu nasıl giderilir

Uyku Bozukluğu Nasıl Giderilir?

Eğer ki uykusuzluğa neden olan belirli bir fiziksel ya da ruhsal bir sorununuz bulunmuyor ise bazı tedbirler alarak uykuya geçişinizi kolaylaştırabilir ve rahat bir uyku geçirebilir, uyku kalitenizi arttırabilirsiniz.

Naçizane önerilerimin başlarında yatağa girmeden en az 2-3 saat önce çay, kahve ve sigara içmeyi kısaca vücuda kafein alımı yapmayı bırakın. Akşam öğününüzün yemesi kolay hafif ve ağır yağlı olmayacak şekilde sindirimi kolay yemek seçimleri yaparak geçirin. Yemeğinizi yedikten sonra hop yatak moduna girmeyin ve şekerleme yapmayın. Kendinize bir zaman belirleyin ve her sabah kalkış saatiniz ve yatış saatleriniz aynı olsun ve vücudunuzu düzene ikna edin.

Size enerji harcatacak egzersizler yaparak mesela bir yürüyüş genel sağlığınızdan ziyade uyku sorunu içinde iyi bir yöntem olacaktır. Lavanta, papatya çayı gibi doğal ve sakinleştirici özellikleri olan bitki çaylarını tüketin.

Uyku Bozukluklarınızı evde kendi kendinize aldığınız tedbirler, çaylar, egzersiz programı bir işe yaramıyor ise aynı şiddetle uykusuzluk devam ediyor ise kendi kafanıza göre kulaktan dolma bilgiler ile enişteye, baldıza iyi gelen uyku ilaçlarını kullanmayın ve hastanelere giderek bir uzman yardımı alıp kendinize uyku testi yaptırın.

Uyku Bozukluğu İçin Hangi Bölüme Gitmeliyim

Siz sormadan biz cevaplamış olalım size iyi gelecek ve uzmanları bulabileceğiniz bölüm tabii Hastanelerin Psikiyatri bölümü ve Nöroloji Bölümü olacaktır.

Çeşitli uyku bozuklukları olduğundan, bunlardan hangisi olduğunu anlamak ve teşhis konulması için video kaydı içeren uyku testi yaptırmanızı önereceklerdir.

Uyku Testi Nedir?

Uyku bozukluklarının teşhisi için yapılan bir testtir. Karşınıza bir diğer adı Polisomnografi olarak da çıkabilir. Sıklıkla testin kullanım amacı; uykuda solunum durması ve horlama ile gözlenen uykuda solunum bozuklukları gibi şeylerin araştırması için kullanılsa da, uykuda hareket bozuklukları, narkolepsi, parasomni, uyku terörü, uyku felci gibi çeşitli uyku bozukluğu çeşitleri içinde kullanılır.

Uyku testleri çeşitli kuruluşların uyku laboratuvarında gerçekleştirilir ve ağrısız bir işlemdir. Uyku testi nasıl yapılır anlatmadan önce sizlere testlerin gerçekleştirilen yer olan Uyku laboratuarı ile tanıştırmak istiyorum gelin göz atalım.

uyku merkezi

uyku laboratuvarı

Uyku Laboratuvarı Nedir?

Uyku bozukluğu hastalığı mevcut bireylerin veya şüpheli kişilerin uyku ile ilgili kaydedilebilecek tüm verilerin bilgisayara sonradan incelenmesi üzere kaydedildiği yerlerdir. Evinizi aratmayacak konforda ve düzende oluşturulan özel bir oda aracılığı ile hasta uyurken gece boyu izlenir ve bir kamera aracılığı ile kaydedilir.

Uyku Bozukluğu Testi Nasıl Yapılır?

Bu test iki çeşitte de yapılabilir fakat ben size ilk önce en yaygın olanı Uyku laboratuarı içerisinde testin yapılmasından bahsedeceğim:

Uyku Merkezinde Uyku Testi

Uyku çalışmalarının en yaygın tipidir. Size yatmadan önce yaklaşık 2-4 saat öncesinden gelmeniz istenir. Uyku testi gece boyunca gerçekleştirilir. Çenenize, saçlı deri ve göz kapaklarınızın dış kenarlarına elektrotlar yerleştirilir. Bu elektrotların amacı siz uyurken gelen verilerin aktarılmasını sağlar. Kalp hızı ve solunum gibi değerlerinizi uyku esnasında ölçebilmek için göğüs bölgenize monitörler eklenecektir. Bu testlerde gece oksijenlenme miktarı, yüzeysel ve derin uyku dönemleri ve süreleri, horlama ve diğer pek çok parametre ölçümü yapılıp bir sonuca varılacaktır.

Evde Uyku Testi

Kendinizi en rahat hissedeceğiniz yer şüphesiz evinizdir ve bir uyku merkezinde test yerine evinizde uyku testi yapabilirsiniz. Taşınabilir uyku cihazları vasıtası ile uyku apnesi teşhis yardımcı olmak için kullanılabilir. Eğitimli bir teknisyen yardımı ile cihaz kurulumu için size yardımcı olur. Sabah kayıt tamamlandıktan sonra cihaz bağlantıları sökülür ve merkezde analizleri yapılır.

Kronik uyku bozuklukları olacağı gibi bazen de belli nedenlere bağlı uyku bozuklukları görülmekte ve genel olarak hem uzmanların rastladığı hem de google araması olarak gerçekleştirilen bu şeyler ise şunlardır :

  • Anksiyete uyku bozukluğu
  • Depresyona bağlı uyku bozukluğu
  • Adet öncesi uyku bozukluğu
  • Epilepsi ve uyku bozukluğu
  • Ergenlerde uyku bozukluğu

Bunun gibi çeşitli konularda aramalar ve şikâyet talepleri mevcut o yüzden ilgili makalemi sonlandırmadan belirtmek istedim konu hakkında muzdarip olan kişiler o kadar fazla ki konumu belli aralıklar ile güncelleyeceğim ve bu güncellemelerden haberdar olabilmek için gönderiye bir yorum bırakmanız yeterli olacaktır.

  • Rıdvan
    4 hafta önce

    Bende de Dissomnia belirtilerinden birkaçı mevcuttu bir aralar. Doktor ve kısa süreli bir tedaivyle atlattım. Doktor zamanında müdahale etmenin önemli olduğunu söylemişti.

    0
    yorum beğen
  • Hasan
    4 hafta önce

    Ya bir türlü şu uyku sorununa bir çözüm bulamadım çok düzensiz bir uyku durumum var

    0
    yorum beğen
  • ceylan
    1 ay önce

    Uyku sorunu genelde büyük şehirde yaşayanlarda oluyor temiz hava köy ortamında erken uyuyup erken kalkılıyor zaten fazla da uyuyamıyorsunuz.

    0
    yorum beğen
  • Muzaffer
    1 ay önce

    Uyku sorununu son bir haftadır çok çekiyorum. Sabah 5-6’ya kadar uykum gelmiyor. Sonra okula gitmeden önce yarım saat yatağa geçip uzanıyorum ve uyuyakalıyorum. Dersler sıkıntı olmaya başladı.

    1
    yorum beğen
  • salih
    1 ay önce

    bende de uyku bozukluğu var bazen çok uyurum bazen hiç uyumam değişkenlik gösteriyor

    0
    yorum beğen
  • uz tarih
    1 ay önce

    Uyku bozukluğu ciddiye alınması gereken bir konu. Uykusuz veya bölük pörçük uykuyla geçen bir günün ardından, sinir sistemi kendini toplayamadan yeni bir güne başlayan bir kişi, normalden daha sinirli, daha dikkatsiz, daha tedirgin olur. Çevrenizde bu mizaçlarla tanıdığınız pek çok insan, yazıda bahsedilen uyku apnesi başta olmak üzere uyku problemleri yaşadığı için sinirli, huzursuz, dikkatsiz bir kişi olarak tanınıyor. Yazıda bahsedilen Narkolepsi, halk arasında karabasan olarak biliniyor.

    0
    yorum beğen
  • Tuncay
    1 ay önce

    İnanılmaz düzensiz bir uykum var. Bu uykusuzluk benim hem özel hem iş hayatımda etkiliyor. Eskiden umursamazdım çok ama yaş ilerdeikçe uykunun hayatımıza olumsuz etkisini daha iyi anlıyorum

    0
    yorum beğen
  • Fulya
    1 ay önce

    Bende hemen uyuyamama ve çok uyuma sıkıntısı var. Açıkçası bu problemlerin psikolojik olduğunu düşünüyorum. Örnek olarak uyuyamamam çok düşünmekten kaynaklanırken. Uyuma isteğim ise üşengeçliğimden kaynaklanıyor

    0
    yorum beğen
  • Ozan
    1 ay önce

    Ben uykusuzluk çekmiyorum ama geç saatlere kadar oturuyorum dizi ya da film izliyorum. Yattığım gibi de uyurum.

    0
    yorum beğen
  • Bilal
    1 ay önce

    Bende sık sık uyanma ve buna bağlı uykusuzluk çekme var ve gün içerisinde sersem gibi dolaşıyorum. Paylaşım için teşekkürler.

    0
    yorum beğen
  • mustafa
    1 ay önce

    Öncelikle şunu belirtmek istiyorum. Uyku bozukluğu gerçekten herkesin red ettiği bir hastalıktır. Bazen insanın uyku düzenini bozulduğuna şahit oluyoruz. bunun dışında herkesin başına gelecek bir hastalık veya alışkanlık olabiliyor. Örnek uzun bir tatil günümüzde geceleri geç saatlere kadar uyumamak ve öte gün ise akşamları uykumuzun gelmediğini görüyoruz. İşte bu düzensizlik uyku düzenini bozmaktadır. Fakat biz buna uyku bozukluğu olarak nitelendiriyoruz.

    1
    yorum beğen
  • Mehmet
    1 ay önce

    uyku apnesi tehlikeli bir hastalık. ne yazık ki toplumumuzda bu hastalık ciddiye alınmıyor ve tedavisi uygulanmıyor.

    0
    yorum beğen
  • kerem
    1 ay önce

    aman aman yahu, dikkat edelim çok kötü bir şey

    0
    yorum beğen